Hoe maak en gebruik je flashcards?

Omdat elke kaart een toetsmoment is. Roediger en Karpicke vergeleken in 2006 studenten die een tekst herlazen met studenten die zichzelf erover toetsten: direct na het leren lagen ze gelijk, maar een week later wist de toetsgroep duidelijk meer. Dat patroon, ophalen slaat beter op dan opnieuw bekijken, is het testeffect, en flashcards zijn de eenvoudigste manier om het elke dag te gebruiken.

Herlezen voelt intussen beter dan het is: de stof komt bekend voor en dat bekende gevoel lijkt op kennen. Een kaartje dat je fout hebt is eerlijker, en precies die eerlijkheid maakt de methode sterk.

Eén feit of één verband per kaart, geformuleerd als vraag, in je eigen woorden. Een kaart met een half hoofdstuk erop is een samenvatting in vermomming: die kun je niet fout hebben en dus ook niet van leren. Maak van een opsomming van vier punten vier kaarten, of één kaart die om alle vier vraagt.

Overhoor in twee richtingen waar dat kan (van begrip naar definitie en terug), en schrijf bij rekenstof geen theorie maar een minisom op de voorkant. Het maken zelf is al leerwerk, want je moet beslissen wat de vraag is. Dat is ook de reden om kaarten van een ander alleen als aanvulling te gebruiken.

Gespreid, niet gestapeld. Kornell liet in 2009 studenten woordparen leren met flashcards: één grote stapel die elke dag terugkwam, of vier kleine stapels die elk in één sessie werden gestampt. De grote gespreide stapel won bij ruim negen van de tien deelnemers, terwijl de meesten vooraf dachten dat kleine stapels beter zouden werken.

Praktisch werkt het bakjessysteem van Sebastian Leitner uit de jaren zeventig: een kaart die je goed hebt schuift een bakje op en komt minder vaak terug, een fout gaat terug naar het eerste bakje en komt morgen weer. Zo gaat je tijd vanzelf naar de kaarten die je nog niet kent.

Allebei goed, want het werkzame deel is het overhoren en het spreiden, niet het materiaal. Apps zoals Anki en Quizlet plannen de herhaling voor je volgens hetzelfde principe als de bakjes, en papier dwingt je om de kaart zelf te formuleren en werkt zonder scherm. Kies wat je volhoudt.

Waar kaartjes niet voor zijn: stof waarin het verband het antwoord is. Voor de structuur van een heel vak werkt een mindmap uit je hoofd beter, en voor de kern van de stof een eigen samenvatting. Flashcards zijn de laatste meter: de feiten die er op de tentamendag gewoon in moeten zitten.