Hoe maak je een samenvatting die je echt helpt?

Dat je hem dicht kunt slaan en de inhoud alsnog kunt navertellen. Alles wat daaraan bijdraagt hoort erin, de rest is ballast.

Praktisch betekent dat vier dingen. Elk kopje is een vraag, niet een onderwerp, dus "waarom werkt klassieke conditionering bij angst" en niet "klassieke conditionering". Definities staan er letterlijk in, want daar word je op afgerekend en die moet je precies kennen. Bij elk begrip staat een voorbeeld, want een definitie zonder voorbeeld herken je niet terug in een casusvraag. En verbanden tussen begrippen staan er expliciet in, want tentamenvragen gaan zelden over een los begrip.

Ongeveer een tiende van de oorspronkelijke stof, en korter als je twijfelt. Het punt van de lengte is niet netheid maar herhaling: je moet hem in de week voor je tentamen drie of vier keer helemaal door kunnen nemen. Een samenvatting van 120 bladzijden haal je dat niet mee.

Merk je dat je moet schrappen en dat het pijn doet, dan zit je op de goede plek. Kiezen wat eruit gaat is het werk. Alles bewaren is geen samenvatting maar een kleinere letter.

Dat hangt af van hoeveel tijd je hebt en waar je die tijd het beste in steekt. Zelf maken kost bij een gemiddeld vak tien tot twintig uur. Dat is tijd die je niet aan oefenvragen besteedt, en oefenvragen zijn de methode met het hoogste nut in datzelfde onderzoek.

Zelf maken is de betere keuze als je nog moet uitvinden hoe het vak in elkaar zit, als de stof nieuw voor je is, of als het vak van jaar tot jaar sterk verandert. Het maakproces dwingt je door de stof heen en dat heeft waarde.

Een samenvatting van iemand anders is de betere keuze als je krap in de tijd zit, als je vier tentamens in een week hebt, of als je hem gebruikt als startpunt en niet als eindpunt. De valkuil is dat je hem koopt, doorleest en denkt dat je klaar bent. Doorlezen is herlezen, en herlezen staat op laag nut. Wat je wint is de tijd die je anders aan uitzoeken kwijt was, en die winst verdampt als je hem niet in overhoren steekt.

Op vier dingen, en die kun je meestal vooraf controleren.

Voor welk collegejaar hij geschreven is, want voorgeschreven literatuur wisselt. Welke bronnen erin zitten: alleen het boek, of ook de hoorcolleges en de artikelen. Of iemand hem heeft nagekeken, en wie. En of er oefenvragen bij zitten, want daar zit het deel dat aantoonbaar werkt.

Bij onze samenvattingen is het antwoord daarop: geschreven door een student die het vak zelf haalde met een 8,5 of hoger, elk jaar opnieuw geschreven omdat de stof verandert, en nagekeken door een Content Manager, een taalcontroleur en een inhoudscontroleur. Wat er precies in zit verschilt per vak en staat op de vakpagina.

Niet door hem van voor naar achter te lezen. Sla hem dicht en gebruik de kopjes als vragenlijst.

Loop de inhoudsopgave langs, kies een kopje, en vertel hardop of op papier wat je daarover weet. Kijk daarna pas na wat je miste, en markeer alleen dat. De tweede ronde doe je alleen over de gemarkeerde stukken. Zo wordt elke ronde korter en gaat je tijd naar de stof die je nog niet kent, in plaats van naar de bladzijden die je toch al kon dromen.