ECTS en studiepunten, de propedeuse en het bindend studieadvies (BSA)

EC staat voor European Credit en ECTS voor European Credit Transfer and Accumulation System, het Europese systeem waarmee universiteiten studiepunten gelijk tellen. In Nederland zijn EC, ECTS en studiepunt hetzelfde: 28 uur studie per punt.

Dat getal is niet per universiteit anders, want het staat in de wet. De Rijksoverheid rekent het zo voor: een studiejaar telt 60 studiepunten en staat voor 1680 uur studie, en 1680 gedeeld door 60 is 28.

Die 28 uur is alles bij elkaar: colleges, werkgroepen, lezen, opdrachten maken en leren voor het tentamen. Een vak van 7,5 studiepunt kost dus op papier 210 uur. Loop je daar ver overheen of ver onder, dan zegt dat meestal iets over hoe het vak in elkaar zit, niet over jou.

60 bij een voltijdopleiding. Dat is de norm voor een heel studiejaar, ongeacht of je aan een universiteit of aan een hogeschool studeert.

Daaruit volgt de rest: een wo-bachelor is 180 studiepunten in drie jaar, een hbo-bachelor 240 in vier jaar, en een master 60 tot 120 afhankelijk van de opleiding. Studeer je in deeltijd, dan haal je er minder per jaar en duurt de opleiding langer. Het totaal blijft gelijk.

Het eerste jaar van een bacheloropleiding, 60 studiepunten. Haal je die allemaal, dan krijg je een propedeutisch getuigschrift.

De propedeuse heeft twee functies. Hij oriënteert: je merkt in dit jaar of de opleiding bij je past. En hij selecteert: aan het eind van dit jaar krijg je het bindend studieadvies. Bij de meeste opleidingen is de propedeuse geen voorwaarde om aan het tweede jaar te beginnen, maar er kunnen wel losse vakken zijn die je eerst moet halen. Dat staat in de Onderwijs- en examenregeling van je eigen opleiding.

Het volledige verhaal, met het getuigschrift en de doorstroom vanaf het hbo, staat in het artikel over de propedeuse.

Dat verschilt per opleiding, en dat is de kern van het antwoord. Er is geen landelijk getal. Elke opleiding stelt de norm zelf vast en legt hem vast in de Onderwijs- en examenregeling, de OER.

Bij universiteiten ligt de norm vaak rond de 45 van de 60 studiepunten. Bij Psychologie aan de Universiteit Utrecht is dat bijvoorbeeld 45 punten. Bij hogescholen is de spreiding groter en gaan sommige opleidingen richting 30 punten of laten ze het bindende deel los.

Het kabinet stelde in 2025 voor om de norm landelijk naar 30 studiepunten te verlagen. Dat voorstel is niet doorgezet. In 2026 geldt dus nog steeds: kijk in de OER van je eigen opleiding, want alleen daar staat het getal dat op jou van toepassing is.

Meestal twee keer: een voorlopig advies rond januari en het definitieve advies aan het eind van het studiejaar, in juli of augustus.

Dat voorlopige advies halverwege is geen formaliteit. Het is het moment waarop je nog kunt bijsturen, of kunt besluiten dit jaar te stoppen en opnieuw te beginnen aan iets anders. Sta je in januari ver achter, ga dan naar je studieadviseur voordat je zelf gaat rekenen of het nog kan.

Je mag je gedurende een bepaalde periode niet opnieuw inschrijven voor diezelfde opleiding aan diezelfde instelling. Bij de Universiteit Utrecht is die periode vier collegejaren. Hoe lang hij bij jouw opleiding is staat in de OER.

Een negatief advies geldt voor die ene opleiding, niet voor het hoger onderwijs. Je kunt je gewoon inschrijven voor een andere opleiding, of voor dezelfde opleiding aan een andere universiteit.

Zijn er persoonlijke omstandigheden geweest, ziekte, een sterfgeval, een functiebeperking, bestuurswerk, dan kan het advies worden uitgesteld. Daarvoor geldt wel dat je die omstandigheden op tijd moet melden bij je studieadviseur, meestal zodra ze spelen en niet achteraf. Dat is de fout die het vaakst wordt gemaakt.

Een hoorcollege is een docent die voor een grote groep de stof behandelt, vaak honderden studenten tegelijk, en je luistert. Een werkgroep is een kleine groep, meestal 15 tot 30 studenten, waarin je met de stof aan het werk gaat: opgaven, casussen, discussie.

Voor je tentamen is het verschil belangrijker dan het lijkt. In een hoorcollege haal je stof binnen, in een werkgroep oefen je het ophalen. Dat tweede is de leermethode met het hoogste nut. Werkgroepen zijn bij de meeste opleidingen ook de enige plek waar aanwezigheid verplicht is.